Zdrowie
Antykoncepcja hormonalna – skuteczność, zasady stosowania

Antykoncepcja hormonalna – skuteczność, zasady stosowania

Antykoncepcja hormonalna jest zaliczana do najskuteczniejszych metod zapobiegania ciąży. Opiera się na odpowiednio dobranych dawkach hormonów, które hamują płodność. Preparaty hormonalne są przyjmowane przez kobiety, chociaż już od wielu lat trwają badania nad stworzeniem pigułki dla mężczyzn. Warto sprawdzić, na jakiej zasadzie działają tabletki antykoncepcyjne i w jaki sposób należy je bezpiecznie przyjmować.

Czym jest antykoncepcja hormonalna?

Do antykoncepcji hormonalnej zalicza się wszystkie metody zapobiegania ciąży, które opierają się na działaniu syntetycznych hormonów, które do złudzenia przypominają te, które są produkowane przez organizm kobiety. W większości preparaty zawierają pochodne gestagenów oraz etynyloestradiolu. Antykoncepcja hormonalna obejmuje tabletki jedno lub dwuskładnikowe przyjmowane doustnie, plastry, zastrzyki, podskórne implanty, krążki dopochwowe i wkładki domaciczne. Skuteczność antykoncepcji hormonalnej określa się nawet na 99%, oczywiście o ile tylko środki hormonalne są stosowane zgodnie z zaleceniami producenta.

Tabletki antykoncepcyjne

Najpopularniejszą formą antykoncepcji hormonalnej są tabletki jedno lub dwuskładnikowe. Wykorzystują one działanie progesteronu i estrogenu, które hamują owulację, zagęszczają śluz szyjkowy oraz zapobiegają zapłodnieniu. Tabletki przyjmuje się najczęściej przez 21 dni o stałej porze, następnie robiąc 7 dni przerwy na wystąpienie tzw. krwawienia z odstawienia, często mylonego z miesiączką. Jeszcze inne tabletki można brać przez 28 dni. Należy pamiętać o tym, że skuteczność antykoncepcji hormonalnej wynika z prawidłowego sposobu przyjmowania – nie powinno się pomijać żadnej tabletki, ważna jest również stała pora przyjmowania. Działanie hormonów może zostać osłabione, jeśli w 2 godziny po przyjęciu tabletki nastąpią wymioty lub biegunka. Na skuteczność antykoncepcji mają wpływ przyjmowane leki – niektóre antybiotyki, leki przeciwpadaczkowe czy przeciwgrzybiczne mogą osłabiać działanie syntetycznych hormonów.

Skutki uboczne antykoncepcji hormonalnej

Antykoncepcja hormonalna ma wiele skutków ubocznych. Najczęściej pojawiają się nudności, bóle słowy, wzrost masy ciała, spadek libido czy wahania nastroju. Antykoncepcja hormonalna może zwiększać ryzyko nowotworów piersi, zakrzepicy, endometrium. Z tego też powodu podczas przyjmowania preparatów hormonalnych warto wykonywać badania profilaktyczne oraz przebywać pod stałą opieką ginekologa. Mimo iż leki hormonalne mogą niekorzystnie wpływać na naturalny cykl miesięczny nie udowodniono, by powodowały późniejsze problemy z zajściem w ciążę. Większość kobiet po odstawieniu tabletek osiąga płodność już w 1-3 miesięcy.

Kiedy nie powinno się stosować antykoncepcji hormonalnej?

Przeciwwskazaniami do stosowania metody hormonalnej zapobiegania ciąży są przebyte choroby zakrzepowe lub zapalenia żył, przebyte choroby nowotworowe, na które mają wpływ stężenia hormonalne np. rak piersi czy szyjki macicy, ciężkie schorzenia wątroby. Ten rodzaj antykoncepcji nie jest zalecany u kobiet otyłych, dla których BMI przekracza 35 oraz kobiet, które palą papierosy. Lekarz na podstawie przeprowadzonego wywiadu oraz podstawowych badań (USG, morfologia, cytologia, próby wątrobowe) powinien dobrać odpowiednią antykoncepcję hormonalną – preparatów na rynku farmakologicznym jest naprawdę wiele. Możliwe jest stosowanie metody hormonalnej również podczas karmienia piersią – należy poinformować o tym lekarza, który przepisze preparat bezpieczny dla kobiet w okresie laktacji.